بقايي، فرنشين سازمان ميراث‌فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري به همراه كاظم شفقي، از توليدكنندگان فرش دستباف ايراني، نخستين گره اين قاليچه را زدند.
به گفته‌ي اكبر شفقي، از ديگر دست‌اندر‌كاران فرش شفقي تبريز‌، بافت فرش شاخاب‌فارس(:خليج‌فارس)،  ٧ ماه به درازا خواهد انجاميد.  گره‌هاي اين فرش را، هنرمندان، نمايندگان و سفراي خارجي به دعوت سازمان ميراث، قرار است، بزنند. اين فرش در ١١٧ رنگ تلفيقي و در اندازه‌ي ٧٠ در ٥٠ سانتيمتر، بافته خواهد شد.
تار و پور اين قاليچه بر پايه‌ي كهن‌ترين نقشه‌ي جغرافيايي جهان كه شاخاب‌فارس را به نمايش گذاشته، بافته مي‌شود و آرمان از بافت آن، آشنايي ايرانيان و جهانيان با شاخاب‌فارس است اما اين‌بار بر روي يك فرش.
در اين آيين، حاجي‌بابايي، هموند هيات‌رييسه‌ي مجلس و تهمينه دانيالي، معاون صنايع‌دستي و هنرهاي صنعتي سازمان ميراث نيز گره‌هايي ديگر از اين فرش را زدند.
هشتم مهرماه در کنار گره‌زنی نمادین این قالیچه، نمایشگاهی از تابلو‌فرش و فرش‌هاي شفقي تبريز نيز برپا بود. اين نمايشگاه تا ١٠ آبان‌ماه همه‌روزه از ساعت ١٠ تا ٢٢، پذيراي دوستداران است.
نمایشگاه «گره‌هاي صبور، نقش‌هاي ماندگار» به ياري سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، مجموعه فرهنگی – تاریخی نیاوران و فرش شفقی تبریز برگزار شده‌است.

• منبع: امرداد

1. رنگرزی کالای پشمی با رنگ گیاهی و پساب گل‌جعفری و بررسی خواص فیزیکی آن
2. رنگرزی کالای پشمی با رنگ گیاهی و پساب گل ‌کاغذی و بررسی خواص فیزیکی آن
3. شناسایی و معرفی گیاهان رنگزای فراموش شده استان لرستان
4. بررسی اثر اسید و دندانه بر خصوصیات نخ ابریشم رنگرزی شده با قرمزدانه
5. شناسایی و معرفی گیاهان رنگده بمنظور کاربرد در رنگرزی علمی بر روی الیاف پشم
6. طرح پایلوت مرسریزاسیون چله پنبه ای فرشهای دستباف ظریف با تاکید بر بهبود خواص مکانیکی (رویکرد تحقیقاتی- عملیاتی)
7. رنگرزی نخ پشمی با گیاه رنگزای اوکالیپتوس و بررسی خواص فیزیکی آن
8. تغییر رنگ زرد کالای پشمی رنگرزی شده با اسپرک و پوست انار در برابر شستشوهای مختلف
9. تغییر رنگ کالای پشمی رنگرزی شده با برگ مو در برابر عملیات شیمیایی بعدی
10. بررسی رفتار رنگ کالای رنگرزی شده با روناس در برابر ترکیبات مختلف
11. محافظت کالای پشمی در برابر امواج فرا بنفش با استفاده از ترکیب نانو دی اکسید تیتانیوم
12. مطالعات امکان‌سنجی ایجاد یک واحد شستشوی پشم دباغی در چرمشهر ورامین
13. بهبود خواص فیزیکی و مکانیکی نخ های پشمی حاوی الیاف دباغی مورد مصرف در فرش دستباف با عملیات آنزیمی
14. بی رنگ کردن نخ پشمی خود رنگ به روش اکسیدی و افزایش کیفیت آن بوسیله عمل با ترانس گلوتامیناز
15. بهبود کیفیت نخ پشمی سفیدگری شده در عمل با ترانس گلوتامیناز
16. بررسی تاثیر عملیات آنزیم پروتئاز روی ساختار و رنگپذیری پشم
17. بررسی تاثیر عملیات آنزیم لاکاز روی ساختار و رنگرزی کالای پشمی
18. مقایسه ثبات نوری برخی از رنگزاهای طبیعی و شیمیایی مورد استفاده در فرش دستباف
19. تخمین و پیش بینی نمرات مواد اولیه مصرفی فرش دستباف متناسب با رجشمار بافت بر اساس روشی آماری
20. بررسی اثر ضد میکروبی رودالون در کاهش حضور و رشد میکرو ارگانیزم های مضر بر روی فرش ابریشمی
21. اثر عملیات پس از رنگرزی بر شید رنگی خامه پشمی رنگرزی شده با روناس
22. بررسی تأثیر اسید و دندانه‌های مختلف بر روی نخ پشمی رنگرزی شده با هلیله
23. اثر روش استخراج ماده رنگزا بر شید رنگی پشم رنگرزی شده با رنگزاهای طبیعی
24. رنگرزی سنتی در استان چهار محال بختیاری
25. ضرورت اصلاح نژادی گوسفندان بومی برای پشم قالی
26. رنگرزی پشم با رنگزای طبیعی کلم قرمز و بررسی ثباتهای رنگی
27. بررسی برخی از خصوصیات الیاف گوسفند مغانی به روش آنالیز تصویر
28. رنگرزی کالای پشمی با رنگ گیاهی و پساب گزنه و بررسی خواص فیزیکی آن
29. رنگرزی کالای پشمی با رنگ گیاهی و پساب پلم و بررسی خواص فیزیکی آن
30. رنگرزی کالای پشمی با گیاه رنگی و پساب ولیک و بررسی خواص فیزیکی آن
31. بررسی تغییرات برخی از خصوصیات الیاف پشم در نسلهای مختلف از دو رگ‌های بلوچی، قزل، بلوچی، مغانی
32. استفاده از آب انار، روشی نوین برای بدست آوردن فام آبی
33. رنگرزی الیاف پشم با رنگزای طبیعی فاستیک
34. مقایسه رنگ‌پذیری الیاف پشمی با رنگزای روناس به روش معمول و امواج فرا صوت
35. تاثیر نحوه چیدن بر ویژگی‌های تولیدی و کیفی پشم
36. مطالعه وضعیت مرسوم جمع‌آوری و خرید و فروش پشم در استان خراسان رضوی
37. بررسی تولید پشم در استان‌های ‌خراسان رضوی و جنوبی
38. بررسی اثر جوربندی (سورتینگ) بیده بر خصوصیات کیفی الیاف پشم
39. رنگرزی الیاف پشم با استفاده از رستنی های آذربایجان شرقی
40. رنگرزی نخ پشمی با رنگزای استخراج شده از چای
41. رنگرزی پشم با ضایعات کارخانجات تولید کننده روغن زیتون به عنوان رنگزای طبیعی

• منابع: فرش دستباف

دوازدهم اسفند ماه 1387 دومین جشنواره فرش دستباف در استان یزد برگزار گردید.

در این جشنواره علاوه بر تقدیر از پیشکسوتان و دست اندرکاران تمامی مشاغل مربوط با هنر-صنعت فرش دستباف، به آقای «مهندس محسن برزگری» به عنوان پژوهشگر نمونه و همچنین آقای «سید جواد حسینی» به عنوان دانشجوی برتر نیز لوح تقدیر و نیم سکه بهار آزادی تعلق گرفت.

به ایشان تبریک گفته و آرزوی موفقیت و سربلندی برایشان داریم.

دیروز و امروز ( سوم و چهارم اسفند ماه ۱۳۸۷ ) سومین دوره المپیاد کشوری فرش دستباف ایران برگزار شد. در این المپیاد که در دو بخش دانش آموزی و دانشجویی برگزار گردید، ۸۰ دانشجو و ۶۰ دانش آموز شرکت داشتند. دانش آموزان در سه گرایش رنگرزی، طراحی و بافت به رقابت پرداختند و دانشجویان علاوه گرایش های یاد شده، در گرایش مرمت هم شرکت داشتند. جایزه نفرات نخست، کمک هزینه ۵۰ درصدی شرکت در نمایشگاه دوموتکس سال آینده به همراه یک سکه تمام بهار آزدی... جایزه نفرات دوم، کمک هزینه شرکت در نمایشگاه بین المللی فرش کیش به همراه یک سکه تمام بهار آزادی... و جایزه نفرات سوم، یک سکه تمام بهار آزادی بوده است. نحوه آزمون برای بخش رنگرزی بدین شرح بوده است که در رور نخست، آزمون عملی رنگرزی سنتی انجام گرفته است و در روز دوم هم آزمون عملی رنگرزی شیمیایی به همراه آزمون تئوری که به صورت تستی انجام شده است. 

دانشکده فرش اردکان هم ۴ شرکت کننده را برای این المپیاد معرفی نمود که نام و رتبه کسب شده آنان به شرح زیر می باشد:

• مرمت: داوود زمانی - مقام نخست
• طراحی: محمد امین عدلخواه - مقام دوم
• بافت: شیوا شجاعی - مقام دوم
• رنگرزی: عبدالحسین قاسم نژاد - مقام سوم

به این دوستان تبریک گفته و آرزوی موفقیت روز افزون برایشان داریم.

بیشتر از 13 ، 14 دوره ی نمایشگاه فرش دستباف تهران رو به خاطر میارم، البته دوره های اول چون سن و سال کمی داشتم خانواده ام من رو با خودشون می بردند و  چیز زیادی از اون دوره ها یادم نیست؛ ولی بعد از چند دوره به مرور، رفتن به نمایشگاه فرش دستباف تهران به یک برنامه ی عادی سالیانه در تقویم شخصیم تبدیل شد. نمایشگاهی  که در گذشته بین المللی بود و با هدف معرفی فرش ایرانی به جهان برپا شده بود که واقعاً هم موفق بود, این موفقیت از استقبال فروشندگان و مشتریان خارجی به خوبی مشخص بود. اما چند سالیه که نمایشگاه، داخلی شده و دیگه از اون خارجی هایی که برای هنر ما ، نسبتاً بیشتر از خود ما ارزش میگذارند خبر چندانی نیست. البته در این مطلب قصد نقد یا به زیر سؤال بردن نمایشگاه رو ندارم، چون وجود همین نمایشگاه داخلی فرش دستباف هم در این وانفسای گرایش به کفپوش های ماشینی غنیمته.

از این مسائل که بگذریم، چیزی که امسال زیاد به چشم می خورد، عرضه ی گلیم به میزان فراوان بود. همون طور که میدونید در بازارهای بین المللی کفپوش ها امروزه بعد از فرش ماشینی، بیشترین میزان فروش مربوط به گلیمه که چند دلیل داره؛ یکی این که نسبت به قالی قیمتش کمتره، در ضمن گرایش به طرح ها و نقوش شکسته در غرب زیاد شده و دکوراسیون های داخلی بر مبنای همین نوع نقوش و با توجه به هنرهای اصیل چیده میشه. به غیر از گلیم، فروش گبه هم نسبت به گذشته در جهان بیشتر شده که دلایل اون هم مشابه با دلایلیه که برای گلیم گفته شد. نمایشگاه امسال هم پر بود از گبه با طرح و رنگ های متنوع. مسئله ی قابل توجه در نمایشگاه امسال این بود که تولید کننده ها بالاخره از سلیقه ی روز دنیا با خبر شدن و راضی شدن که تولیداتشون رو در زمینه ی قالی با پشم های خود رنگ افزایش بدن؛ همین طور طرح ها با رنگ های محدود و نزدیک به هم، افزایش پیدا کرده بود. از اون گذشته فرش های نو با ظاهر کهنه (کهنه نما) هم یه بخشی از نمایشگاه رو به خودشون اختصاص داده بودن. البته امیدوارم گرایش به تولید قالی های خود رنگ یا با رنگ های محدود و یا کهنه نما خیلی زیاد نشه و در حدی که کفایت کنه باقی بمونه، چون این نوع از قالی ها یه کم با ذائقه ی ایرانی غریبه است و شخصاً دوست ندارم که فرهنگ و فلسفه ی پست مدرنیسم در تار و پود فرش ایرانی هم رسوخ کنه؛ باز هم تأکید میکنم که این نوع از تولیدات برای جذب بازارهای خارجی و معدود مشتریان داخلی لازم و ضروریه ولی تولید و ارائه ی داخلی بیش از حد اون باعث تغییر تدریجی سلیقه ی ایرانی میشه؛ پس بگذاریم که این کالای فرهنگی، همچنان فرهنگ ایرانی رو با رنگ های بی بدیلش کف خونه هامون پهن کنه.

از نکات جالب نمایشگاه امسال، انبوه تولیدات ابریشمی نفیسه که نمیدونم با این گرونی، حذف تدریجی سوبسیدها (یارانه ها)، تورم اساسی و بالتبع کاهش خریدار، آیا به صرف تولید کننده ها هست یا نه؟! البته خبر دارم که پارسال یه مشتری ایرانی مقیم آمریکا اومد یه قالیچه ی ابریشمی 4 میلیون تومنی برای جلوی لونه ی سگش خرید، تا کرد، گذاشت تو چمدونش و رفت؛ اگر هنوز هم از این مشتریای  - واقعاً نمیدونم بگم خوش ذوق یا بی ذوق – پولدار پیدا بشه خوب حتماً میصرفه که ببافن.

اما صحبت اصلی و پایانی... چند سال پیش بود که رنگ های شیمیایی جدید اومدن و خودشون رو قاطی یه هنر اصیل کردن و یکی از نقاط قوت فرش ایرانی دچار تزلزل شد. طوری شده بود که دیگه موقع خرید کسی در مورد ذات رنگ به کار رفته در قالی ها از فروشنده سؤال نمی کرد؛ اما دوباره یه مدتیه که استفاده از رنگ طبیعی در تولید فرش تبدیل به یک ارزش شده و در تبلیغات فروشنده ها هم عباراتی نظیر رنگ 100% گیاهی، رنگ های طبیعی و مشابه این زیاد دیده میشه. البته بعضی ها هم این وسط زیر آبی میرن و از دانش کم خریدار سوء استفاده میکنن و با دلایل عجیب و غریب ثابت میکنن که رنگ فرش هاشون طبیعیه، در حالی که اگه کمی دقت کنیم میبینیم که رنگه داره فارسی رو با لهجه ی آلمانی حرف میزنه. به هر حال این وظیفه ی دوستان دانشجوی شاغل به تحصیل در رشته ی فرش و نساجی با گرایش رنگرزی هست که روش های رنگرزی سنتی رو به قدری بهبود ببخشن که استفاده از رنگ های طبیعی کم هزینه تر بشه تا تولید کننده ها هم راغب به استفاده از این نوع رنگ ها باشن.

•  عکس: ایرنا - مرضیه موسوی - ۰۱/۰۶/۱۳۸۷

به کوشش شرکت سهامی فرش و شرکت چیدمان اُسکار،  نمایشگاهی در محل کارخانجات شرکت سهامی آماده شده که در آن سعی شده بین فرش های دستباف و مبلمان مدرن، از نظر طرح و رنگ هماهنگی ایجاد شود که انصافاً هم در این کار موفق بوده اند. به گفته ریاست شرکت فرش، «تصور عموم مردم بر این است که فرش با طرح های سنتی فقط با چیدمان کلاسیک قابل هماهنگی است و این نمایشگاه با هدف پاک کردن این ذهنیت برگزار شده است.»

البته بیشتر فرش های به کار رفته در این نمایشگاه از نوع گبه هستند، ولی تعداد قالی های سنتی هم کم نیست. تعداد 30 تصویر از این نوع چیدمان در صفحه ای جداگانه قابل دسترسی می باشد که با کلیک بر روی لینک این بخش در پایین همین مطلب می توانید گوشه ای از این چیدمان ها را مشاهده نمایید.

صفحه تصاویر

پوستر نمایشگاه شانزدهم که یادتان هست؟ چند تار کج و معوج و تعدادی گره ترکی و فارسی که در نهایت سادگی تکه فرشی را به کاتر بریده و در کنار این چله نشانده و پوستر مهمترین نمایشگاه فرش ایران را شکل دادند!!

البته امسال خلاقیت فراوانی خرج شده و دفتینی هم به این مجموعه اضافه شده که چله های فرش پایین پوستر از آن بیرون آمده و باقی داستان هم که مثل پوستر قبلیست! یعنی واقعاً مرکز ملی فرش و وزارت بازرگانی توانایی بستن قرارداد با حتی یک دانشجوی گرافیک را هم ندارند که هم آن دانشجوی بی نوا بتواند  گوشه ای از خرج تحصیلش را بدهد و هم وقت مدیران این سازمانها برای طراحی پوستر گرفته نشود؟!

اگر این قرارداد بسته شود همانطور که اشاره شد علاوه بر تولید کار، وقت مدیران هم آزاد می شود و می توانند گاهی تصمیمات سازنده تری برای هنر ملی سرزمنیمان داشته باشند. اگر هم علاقه ی آنها به کار در زمینه ی گرافیک بیشتر است – که مقداری هم با طراحی این پوسترها در آن تجربه کسب کرده اند – می توانند جای خود را به یک گرافیست بدهند تا او هم کمی در زمینه ی فرش تجربه به دست آورد. البته سالهاست که پایه ی صندلی غیر فرشی ها روی ترنج فرش جا خوش کرده و حتی برای جارو کشیدن و یا شستشو دادن فرش هم از آن بلند نمی شود.

مقاله علمی آقای مهندس سید محمود طباطبایی، ریاست دانشکده فرش اردکان، به همراه خانم شیوا صنعتی، دانشجوی رشته کارشناسی فرش – گرایش رنگرزی، با عنوان «راهکارهای بهینه کردن روش های سنتی رنگرزی با رنگزاهای طبیعی» برای همایش طرح،‌ نقش و رنگ فرش دستباف ايران در دانشگاه شهرکرد برگزیده شد. ضمن تبریک به این عزیزان، مصاحبه ای با خانم صنعتی در مورد مقاله ارائه شده به همایش انجام داده ایم که به استحضار شما می رسانیم:

·         خانم صنعتی، لطفاً در مورد این مقاله توضیحاتی بفرمایید...

·         ابتدا مشکلات بررسی شد تا مشخص شود که مشکل از کجا آغاز می شود، هم مشکلات مطرح شد و هم مزایا. این پروژه در دو بخش تئوری و عملی انجام می شود ولی به دلیل اصرار سمینار، بخش تئوری ارسال گردید. در این بخش، پرسشنامه هایی توسط دست اندر کاران رنگرزی پر شد تا ببینیم آیا مشکلات در بخش هزیینه هاست یا کمبود مواد یا عدم آگاهی و یا بسیاری از موارد دیگر که در پرسشنامه عنوان شده است. سپس با توجه به پرسشنامه، یک سری راهکار ارائه دادیم؛ برای مثال در مورد بحث بهره وری عنوان شد که می شود مشکل را در بخش مدیریت و یا بخش تکنولوژی حل کرد. در بخش مدیریت یک سری پیشنهادات ارائه شد و در تکنولوژی هم با شاخه بندی، پیشنهاداتی ارائه گردید که در آینده در بخش تکنولوژی وارد فاز عملی خواهیم شد.

·         با تشکر و آرزوی موفقیت برای شما.

لازم به ذکر است که همایش یاد شده از تاریخ 24 تا 26 اردیبهشت در شهرکرد برگزار می شود که مهندس طباطبایی برای ارائه مقاله، در همایش حضور خواهند یافت.

مصاحبه و ویرایش: سید جواد حسینی   

هیاهواز روزی برای جشنواره کاشان شروع شد که گروه، اسم تعدادی رو روی بورد دانشکده زد و اعلام شد که نفرات اعزامی  به کاشان این افراد هستند. خلاصه تازه بچه ها یادشون افتاد که چقدر خوب می شد چشماشونو باز می کردند و پوستر رو پشت شیشه اتاق گروه می دیدن و کار میفرستادن. چه قیل و قالی بود. خلاصه بلیط ها آماده شد و حرکت کردیم.

ما دوسه نفر که از بچه های رنگرزی رفته بودیم کاشان، شاد وخوشحال بودیم که کار فرستادیم و کارا داوری شده و فقط مونده ما بریم و جایزه ها وتقدیر نامه ها رو دریافت کنیم غافل از اینکه کارا دیر رسیده بود و اصلا داوری نشده بود. البته بماند که فقط همون  سه تا کاری که بچه های رنگرزی دانشکده ما فرستاده بودن و یک کار دیگه که نمی دونم مال کدوم دانشکده بود توی قسمت رنگرزی نمایشگاه  نمایش داده شد ومن گفتم خوب، حتما کارهای منتخب کارهاییه که تو نمایشگاهه و تو دلم هنوز باور نکرده بودم که داوری نشده ولی زهی خیال باطل. روز اختتامیه که تقدیر نامه ها رو دادن، بخش طراحی و بافت که تموم شد من منتظر بودم که جوایز بخش رنگرزی  رو اعلام کنن. بااینکه میدونستم کارای بچه های ما انتخاب نشده ولی اینجا غیرت رنگرزی بودنم که گل کرده بود که بین بافت و طراحی اسامی رنگرزی ها رو هم اعلام می کنن. دیگه فرقی نداشت کدوم دانشگاه و کی. ولی متاسفانه اعلام کردن رنگرزی جزء داوری نبوده وسریع رفتن سرجوایز بخش های دیگه.اینجا بود که تموم انرژی که توی دستام جمع کرده بودم تا صرف غیرتم کنم خشکید وتا آخر مراسم آروم یه کنار نشستم.

آخر مراسم بچه هایی که از دانشگاههای دیگه بودن و منتظر بودن ببینن تکلیف جوایز اون کارای قشنگ رنگرزی چی شد، اومدن طرفم و جویای احوال کارا شدن. ولی فقط جوابشون سکوت بود چون نمی دونستن تقصیر کیه و داشتم تجزیه و تحلیل می کردم و از سالن خارج می شدم که با خانم رسولی مواجه شدم که گفتند اسامی بچه هایی که کار دادن رو بدین تا یه تقدیری هم از بچه های رنگرزی بکنیم بهتون تلفن می زنیم وهمچنان دارن تلفن می زنن. خلاصه با غممون ساختیم و بر گشتیم. حالا تقصیر ماست که کارارو دیر فرستادیم یا تقصیر اونا که اصلا بخش داوری رنگرزی نداشتن. هنوز بین علما اختلافه!

صبا راستی    

به گزارش اعضای انجمن علمی دانشکده فرش اردکان یزد روز ۳۱/۲/۸۷ ورکشاپی با حضور محسن برزگری با عنوان نگاهی بر نمایشگاههای دمتکس و هایمتکس آلمان در ژانویه ۲۰۰۸ برگزار خواهد گردید.

محسن زین العابدینی     

عبدالحسین قاسم نژاد      

 عکاس: محسن زین العابدینی  

منبع: جام جم آنلاین