مقاله علمی آقای مهندس سید محمود طباطبایی، ریاست دانشکده فرش اردکان، به همراه خانم شیوا صنعتی، دانشجوی رشته کارشناسی فرش – گرایش رنگرزی، با عنوان «راهکارهای بهینه کردن روش های سنتی رنگرزی با رنگزاهای طبیعی» برای همایش طرح،‌ نقش و رنگ فرش دستباف ايران در دانشگاه شهرکرد برگزیده شد. ضمن تبریک به این عزیزان، مصاحبه ای با خانم صنعتی در مورد مقاله ارائه شده به همایش انجام داده ایم که به استحضار شما می رسانیم:

·         خانم صنعتی، لطفاً در مورد این مقاله توضیحاتی بفرمایید...

·         ابتدا مشکلات بررسی شد تا مشخص شود که مشکل از کجا آغاز می شود، هم مشکلات مطرح شد و هم مزایا. این پروژه در دو بخش تئوری و عملی انجام می شود ولی به دلیل اصرار سمینار، بخش تئوری ارسال گردید. در این بخش، پرسشنامه هایی توسط دست اندر کاران رنگرزی پر شد تا ببینیم آیا مشکلات در بخش هزیینه هاست یا کمبود مواد یا عدم آگاهی و یا بسیاری از موارد دیگر که در پرسشنامه عنوان شده است. سپس با توجه به پرسشنامه، یک سری راهکار ارائه دادیم؛ برای مثال در مورد بحث بهره وری عنوان شد که می شود مشکل را در بخش مدیریت و یا بخش تکنولوژی حل کرد. در بخش مدیریت یک سری پیشنهادات ارائه شد و در تکنولوژی هم با شاخه بندی، پیشنهاداتی ارائه گردید که در آینده در بخش تکنولوژی وارد فاز عملی خواهیم شد.

·         با تشکر و آرزوی موفقیت برای شما.

لازم به ذکر است که همایش یاد شده از تاریخ 24 تا 26 اردیبهشت در شهرکرد برگزار می شود که مهندس طباطبایی برای ارائه مقاله، در همایش حضور خواهند یافت.

مصاحبه و ویرایش: سید جواد حسینی   

هیاهواز روزی برای جشنواره کاشان شروع شد که گروه، اسم تعدادی رو روی بورد دانشکده زد و اعلام شد که نفرات اعزامی  به کاشان این افراد هستند. خلاصه تازه بچه ها یادشون افتاد که چقدر خوب می شد چشماشونو باز می کردند و پوستر رو پشت شیشه اتاق گروه می دیدن و کار میفرستادن. چه قیل و قالی بود. خلاصه بلیط ها آماده شد و حرکت کردیم.

ما دوسه نفر که از بچه های رنگرزی رفته بودیم کاشان، شاد وخوشحال بودیم که کار فرستادیم و کارا داوری شده و فقط مونده ما بریم و جایزه ها وتقدیر نامه ها رو دریافت کنیم غافل از اینکه کارا دیر رسیده بود و اصلا داوری نشده بود. البته بماند که فقط همون  سه تا کاری که بچه های رنگرزی دانشکده ما فرستاده بودن و یک کار دیگه که نمی دونم مال کدوم دانشکده بود توی قسمت رنگرزی نمایشگاه  نمایش داده شد ومن گفتم خوب، حتما کارهای منتخب کارهاییه که تو نمایشگاهه و تو دلم هنوز باور نکرده بودم که داوری نشده ولی زهی خیال باطل. روز اختتامیه که تقدیر نامه ها رو دادن، بخش طراحی و بافت که تموم شد من منتظر بودم که جوایز بخش رنگرزی  رو اعلام کنن. بااینکه میدونستم کارای بچه های ما انتخاب نشده ولی اینجا غیرت رنگرزی بودنم که گل کرده بود که بین بافت و طراحی اسامی رنگرزی ها رو هم اعلام می کنن. دیگه فرقی نداشت کدوم دانشگاه و کی. ولی متاسفانه اعلام کردن رنگرزی جزء داوری نبوده وسریع رفتن سرجوایز بخش های دیگه.اینجا بود که تموم انرژی که توی دستام جمع کرده بودم تا صرف غیرتم کنم خشکید وتا آخر مراسم آروم یه کنار نشستم.

آخر مراسم بچه هایی که از دانشگاههای دیگه بودن و منتظر بودن ببینن تکلیف جوایز اون کارای قشنگ رنگرزی چی شد، اومدن طرفم و جویای احوال کارا شدن. ولی فقط جوابشون سکوت بود چون نمی دونستن تقصیر کیه و داشتم تجزیه و تحلیل می کردم و از سالن خارج می شدم که با خانم رسولی مواجه شدم که گفتند اسامی بچه هایی که کار دادن رو بدین تا یه تقدیری هم از بچه های رنگرزی بکنیم بهتون تلفن می زنیم وهمچنان دارن تلفن می زنن. خلاصه با غممون ساختیم و بر گشتیم. حالا تقصیر ماست که کارارو دیر فرستادیم یا تقصیر اونا که اصلا بخش داوری رنگرزی نداشتن. هنوز بین علما اختلافه!

صبا راستی    

به گزارش اعضای انجمن علمی دانشکده فرش اردکان یزد روز ۳۱/۲/۸۷ ورکشاپی با حضور محسن برزگری با عنوان نگاهی بر نمایشگاههای دمتکس و هایمتکس آلمان در ژانویه ۲۰۰۸ برگزار خواهد گردید.

محسن زین العابدینی     

همکار و دوست خوبمان خانم یاسمن چمن خورشید بازگشت شما را از سفر حج خیر مقدم عرض میکنیم

مقدمتان گلباران

از طرف نویسندگان بلا گ

شماره پیامک: ۳۰۰۰۷۸۸۷

تلفن: ۸۲۵۰۸ - ۰۲۱

منبع: پایگاه اطلاع رسانی تحصیلات تکمیلی پارت

عبدالحسین قاسم نژاد   

عبدالحسین قاسم نژاد      

انار به گواهی تاریخ، میوه بومی ایران است و گسترش آن به دنیا از این کانون عملی گشت. انار بین ۴۰۰۰ تا ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح، در ایران کاشته می شد. در كتب مقدس چندين بار از آن نام برده شده است، مانند قرآن که 3 بار نام انار در آن ذکر شده است.

«هومر Homer» شاعر معروف يونانی در كتاب خود (ایلیاد و اوديسه) از آن نام برده است . معروف است كه حضرت سلیمان باغی پر از درخت های انار داشته كه به آن عشق می ورزيده است. طبق گفتهﻯ «دیوس کوریدس Dioscorides»(فیزیکدان یونانی)، در قرن اول میلادی از گل انار برای رنگرزی استفاده می شده است. در مورد تاریخچهﻯ انار مطالب زیادی وجود دارد ولی در مورد استفاده از آن در رنگرزی، مطالب اندکی بیان شده است.

قسمتهای مختلف این میوه، مانند گل و پوست در رنگرزی به کار برده می شوند. انار به دلیل ثبات رنگیش از دوران باستان به عنوان رنگ یا جوهر به کار رفته است. رنگ انار به آسانی پاک نمی شود و همین ثبات بالا باعث شده است که از این گیاه گاهی به عنوان دندانه هم شود. در ایران از گل ها و میوه های نارس انار رنگ قرمز و از پوست خشک شدهﻯ آن، رنگ زرد به دست می آوردند. اروپاییان از آن رنگ سیاه یا قرمز می گرفتند و به صورت جوهر از آن استفاده می کردند.

در سفرنامهﻯ «شاردن Chardin» در ادامهﻯ صحبت در مورد حرفه رنگرزی، عنوان شده که صمغ و پوست درخت انار از ازبکستان وارد می شود ولی ایران خود منبع این درخت می باشد. 

سید جواد حسینی   

همچنین خبر ایجاد وبلاگ هنر رنگرزی رو هم در بخش خبرهای سایت درج کردند.

با تشکر از آقای امیری و همکاران زحمتکش ایشان.

   سید جواد حسینی   

متن کتاب رنگرزی دبیرستان

همه چیز در مورد رنگرزی

طبقه بندی رنگ براساس روشهای رنگرزی

مروری بر رنگرزی الیاف مصنوعی

عوامل موثر بر رنگرزی

تالار انديشه رنگرزی

رنگرزي فرش و قالي در ايران

سید جواد حسینی   

برای ورود اینجا کلیک کنید.

سید جواد حسینی         

مشخصات:

گنیما گیاهی است علفی، پایا و ساقۀ آن در زمستان خشک می شود و از بین می رود.

فصل رویش: این گیاه در بهار مجدداً سبز می شود.

انتشار جغرافیایی: این گیاه در سرتاسر شمال ایران و در نواحی مرطوب به فراوانی می روید. نام محلی این گیاه در مناطق نور و کجور و مازندران گنیما است. در مورد این گیاه گفته می شود که در گذشته از آن به عنوان دارو استفاده می شده است.

خواص: برای استفاده از رنگرزی ساقۀ گیاه را در فصل پاییز جمع آوری و در آفتاب خشک می کنند و سپس آسیاب می کنند و در کیسۀ نفوذدار می ریزند و در جای خشک نگه می دارند.

طرز دندانه کردن:

طریقۀ اول: دندانه کردن با زاج سفید   (سولفات آلومینیوم)

طریقۀ دوم: دندانه کردن با زاج سیاه   (سولفات آهن)

طریقۀ اول:

            اندازه:

                   پشم سفید خالص     1000 گرم

                   آب سنگین              25 برابر وزن الیاف

                   زاج سفید خالص       10 گرم

ابتدا حمام رنگ را گرم کنید و زاج سفید را در حمام بریزید و در حرارت 70 درجۀ سانتی گراد پشم سفید مرطوب را وارد حمام رنگ کنید. حدود یک ساعت با حرارت 80 درجۀ سانتی گراد حرارت دهید. سپس حمام را خاموش کنید و به حال خود بگذارید تا حمام خنک شود. سپس ابتدا پشم ر با آب نیمه گرم و بعد با آب سرد شستشو دهید و خشک کنید.

طریقه دوم:

اندازه:

پشم سفید خالص          1000        گرم

آب سبک                       30         برابر وزن الیاف

زاج سیاه                          2        گرم   

ابتدا حمام رنگ را گرم کنید و زاج سیاه را در آن بریزید؛ در حرارت 70 درجه پشم سفید خالص و نمدار را وارد حمام رنگ کنید؛ حدود 15 دقیقه با دمای 80 درجه حرارت دهید و در سایه خشک کنید.

نغمه صفوی  

چوکی سرخاب- سرخاب کوکی (پلم ریز نقش)

گیاهی علفی، قوی و پایا به ارتفاع 50 تا 100 سانتی متر، با شاخه های فراوان.

گل: کوچک، سفید مایل به صورتی با 4-5 کاسبرگ پایا.

میوه: تقریباً کروی ار.

انتشار جغرافیایی: شمال: تقریباً در تمامی نواحی کازنداران، گیلان، گرگان که معمولاً در کنار جاده ها و در جوار پلم می روید.

مشخصات: این گیاه را می توان به سه بخش تقسیم کرد:

1.      مرحلۀ گل دادن که به صورت خوشۀ انگور و گل ابریشم است.

2.      مرحلۀ ریزش گل که به رنگ سبز است.

3.      مرحلۀ رسیدن دانه ها و میوه که شباهت بسیاری به خوشۀ انگور دارد.

رنگ: رنگ این گیاه در تماس با دست به آسانی پاک نمی شود و 5 تا 15 پرچه ی کم و بیش پیوسته، به رنگ بنفش متمایل به سیاه.

موسم گل: اردیبهشت – مرداد علامت آن تا مدتی در دست باقی می ماند.

این گیاه از نظر دارویی مصرفی ندارد و به اعتقاد افراد بومی سمی است و حتی حیوانات از خوردن آن پرهیز می کنند. فرق این گیاه با گیاه پلم این است که دانه پلاخوم بعد از رسیدن و خشک شدن به صورت پوکی در می آید، در صورتی که دانۀ سرخاب بعد از رسیدن و خشک شدن به صورت دانۀ پر و کروی باقی می ماند.

رنگرزی با سرخاب

1.      دندانه کردن

2.      طریقۀ رنگرزی

دندانه کردن:

               اندازه:

                      پشم سفید خالص      1000 گرم

                      آب سبک                20 تا 30 برابر وزن الیاف

                      زاج سفید                10 گرم

پس از گرم کردن حمام رنگ زاج سفید را اضافه می کنیم. در حرارت 70 درجۀ سانتی گراد پشم سفید مرطوب را وارد حمام رنگ می کنیم. مدت یک ساعت در دمای 80 درجۀ سانتی گراد حرارت می دهیم. بعد از خاموش کردن حمام و خنک شدن ابتدا آب کلافها را می گیریم، شستشو می دهیم و در سایه خشک می کنیم.

طرز رنگرزی:

در پایز ساقه های سرخاب را جمع آوری می کنیم و دو روز در آفتاب قرار می دهیم. دانه های رنگی را از ساقه ها و برگ ها جدا می کنیم و در ظرفی با قدری آب می جوشانیم.

 پانته آ صفاری